|
ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası:
4046
Kabul Tarihi:
24/11/1994
Amaç ve Kapsam
Madde 1 -
Bu
Kanunun amacı;
A) Bu maddede
belirtilen ve Kanunun uygulanmasında "kuruluş" adı ile
anılacak olan;
a) İktisadi
devlet teşekküllerinin, bunların müessese, bağlı ortaklık,
işletme, işletme birimleri ile varlıklarının ve
iştiraklerindeki kamu paylarının,
b) Kamu
iktisadi teşebbüsleri statüsü dışında kalmakla beraber
sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası devlete ve/veya
diğer kamu tüzelkişilerine ait olan ticari amaçlı
kuruluşlardaki kamu payları ile bu kuruluşlara ait müessese,
bağlı ortaklık, işletme, işletme birimleri ve varlıklarının,
iştiraklerindeki kamu paylarının,
c) Devletin
diğer iştiraklerindeki kamu payları ile Hazineye ait
payların,
d) Genel ve
katma bütçeli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli
kuruluşların ve kamu iktisadi teşebbüslerinden kamu iktisadi
kuruluşlarının gördükleri kamu hizmetleri ile doğrudan
doğruya ilgili olmayan varlıklarının ve iştiraklerindeki
paylarının,
e) Belediye ve
il özel idarelerine ait ticari amaçlı kuruluşlar ile pay
oranlarına bakılmaksızın her türlü iştiraklerindeki
paylarının,
f) Genel ve
katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli
kuruluşların, mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıkları
(baraj, gölet, otoyol, yataklı tedavi kurumları, limanlar ve
benzeri diğer mal ve hizmet üretim birimleri) ile bu Kanunun
35 inci maddesinin (B) fıkrasında belirtilen kamu iktisadi
kuruluşlarının temel kuruluş amaçlarına uygun mal ve hizmet
üretim birimlerinin işletilmesi haklarının,
Ekonomide
verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için
özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemektir.
B) Bu Kanun
yukarıda belirtilen amaca yönelik olarak;
a)
"Özelleştirme Yüksek Kurulu"nun ve "Özelleştirme İdaresi
Başkanlığı”nın kurulmasına, görev ve yetkilerinin
belirlenmesine,
b)
"Özelleştirme Fonu"nun ve "Kamu Ortaklığı Fonu"nun
kurulmasına ve bu fonların kaynakları ile kullanım
alanlarının belirlenmesine,
c)
"Özelleştirme uygulamaları"na,
d)"Çalışanların
Tasarruflarını Teşvik Hesabı"nda toplanan paraların
nemalandırılmasına,
e) Özelleştirme
kapsamına alınan kuruluşlarda hizmet akdine dayalı olarak
çalışan personelden özelleştirme uygulamaları sonucu işsiz
kalabilecek olanlara mali ve sosyal haklar sağlanmasına,
f) Özelleştirme
kapsamına alınan kuruluşlarda çalışan kamu personelinin
özlük ve sosyal haklarına,
ilişkin
hükümleri kapsar.
Genel ve katma
bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli
kuruluşların mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıklarının
(baraj, gölet, otoyol, yataklı tedavi kurumları, limanlar ve
benzeri diğer mal ve hizmet üretim birimleri) işletme
haklarının verilmesi veya kiralanması ile kamu iktisadi
teşebbüsleri arasında yer alan ve 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamede tanımlanmış bulunan "kamu iktisadi
kuruluşları”nın ve bunların müessese, bağlı ortaklık,
işletme, işletme birimleri ve varlıklarının, mülkiyetin
devri dışında kalan yöntemler ile özelleştirilmesi bu Kanun
hükümlerine tabidir. Ancak, bu kuruluşların mülkiyetinin
devrine ilişkin hususlar, kuruluşların gördükleri kamu
hizmetinin esaslarına ve özelliklerine göre ayrı kanunlarla
düzenlenir.
İlkeler
Madde 2 -
Özelleştirme uygulamalarında;
a) Doğabilecek
istihdam azalmaları ile ilgili olarak mevcut kanunlarda
ve/veya toplu iş sözleşmelerinde öngörülen tazminatlara ek
olarak "İş Kaybı Tazminatı"nın verilmesi,
b) Kuruluşların
özelliklerine ve içinde bulundukları şartlara göre
özelleştirme yöntemlerinin belirlenmesi,
c) Özelleştirme
uygulamalarından elde edilecek gelirlerin genel bütçe
harcama ve yatırımlarında kullanılmaması,
d) Oluşabilecek
tekelci bir yapının olumsuz etkilerinin önlenmesi,
e) Mülkiyetin
yaygınlığının yanı sıra, yönetim sorumluluk ve yetkilerini
üstlenebilecek ortak grubunun temini,
f) Özelleştirme
uygulamaları çerçevesinde kamu bankalarının da öncelikle
özelleştirilecek kuruluşlar arasına alınarak süratle
özelleştirilmesinin sağlanması,
g) Stratejik
konularda devletin sahip olacağı imtiyazlı hisse
oluşturulması,
h) Tabii
kaynakların, belli bir süre için sadece işletme hakkının
verilmesi suretiyle özelleştirilmesi,
ı) Özelleştirme
işlemlerinin değer saptaması da dahil aleniyet içinde
yürütülmesi,
i) Özelleştirme
uygulamalarında, milli güvenlik ve kamu yararının
gerektirdiği durumlar hariç, kamu kurum ve kuruluşları ile
mahalli idarelere devir yapılmaması,
ilkeleri esas
alınır.
Yukarıda
belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda
öncelikler ile bunların tabi olacağı özelleştirme
uygulamalarına ilişkin esas ve usuller kuruluşların
nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da
dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulunca belirlenir.
Özelleştirme
Yüksek Kurulu ve Görevleri
Madde 3 -
(Değişik fıkra:
01/08/2003-4971/1 md.) Başbakanın başkanlığında,
Başbakanın belirleyeceği dört bakandan oluşan Özelleştirme
Yüksek Kurulu (Kurul) kurulmuştur. Kurul, üyelerin tamamının
katılımı ile toplanır ve kararları oybirliği ile alır.
Kurulun sekretarya hizmetleri Özelleştirme İdaresi
Başkanlığınca yürütülür.
Kurulun
görevleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Bu Kanunun 1
inci maddesinde sayılan kuruluşların "Özelleştirme
kapsamına" alınma-sına, özelleştirme kapsamına alınanlardan
mevcut durumu itibariyle özelleştirilebilir nitelikte
olmayanların mali ve hukuki açıdan "özelleştirmeye
hazırlanmasına", hazırlık işlemleri tamamlananların bu
işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine
gerek görülmeyenlerin ise doğrudan "özelleştirme programına"
alınmasına karar vermek ve özelleştirme kapsamına alınan
kuruluşların özelleştirme işlemlerinin tamamlanması için
süre tespit etmek,
b) Özelleştirme
kapsamına alınmış olan kuruluşlardan gerekli görülenlerin
özelleştirme kapsamından çıkarılarak eski statülerine iade
edilmesine ve/veya özelleştirme programına alınmış
kuruluşlardan gerekli görülenlerin özelleştirmeye
hazırlanmasına karar vermek,
c)
Kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri,
mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun
sair hukuki tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin
özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini
belirlemek,
d) Özelleştirme
programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme
hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin
gereğine uygun sair hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel
hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle (Değişik
ibare:01/08/2003-4971/1md.) yapılan ihaleler
sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları
onaylamak,
e) Özelleştirme
kapsamına alınan kuruluşlardan gerekli görülenlerin
küçültülmesine, faaliyetlerinin süreli veya süresiz olarak
durdurulmasına, kapatılmasına veya tasfiyesine karar vermek,
f) Yurt içinden
ve/veya yurt dışından Özelleştirme Fonunun kullanım
alanlarında yararlanmak üzere borç almaya ve bu amaçla
Devlet garantili ve garantisiz iç ve dış tahviller ile
gerekli görülen hallerde her türlü menkul kıymet ihracı ve
diğer kıymetli evrakın düzenlenmesine karar vermek,
g) Gerekli
görülen hallerde, özelleştirme programındaki kuruluşların
hisse senetleri ile bu kuruluşlara ait her türlü menkul
kıymet ve diğer kıymetli evrakın satın alınmasına ve tekrar
satılmasına karar vermek,
h) Özelleştirme
Fonu ve Özelleştirme İdaresinin gelir gider programlarını
görüşerek onaylamak,
ı) Özelleştirme
İdaresinin yıl içindeki uygulamaları ile gelecek yıl
programlarını değerlendirerek varsa aksaklıkları giderecek
tedbirleri almak (Ek
ibare:01/08/2003-4971/1md.) (ve İdarenin hak,
alacak ve borçları hakkında karar vermek,)
i) Kanunlarla
ve diğer mevzuatla verilen işleri karara bağlamak.
Kurul, hizmetin
ifası için yarar gördüğü hallerde parasal sınırları ile usul
ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla bu maddenin (d) ve
(g) bentlerinde yazılı konularda Özelleştirme İdaresi
Başkanlığına yetki verebilir.
Özelleştirme
İdaresi Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri
Madde 4 -
Başbakana bağlı kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (İdare) kurulmuştur. (Değişik
cümle: 01/08/2003-4971/2 md.) Başbakan bu
Kanunla ilgili yetkilerini görevlendireceği bir bakan
vasıtasıyla kullanabilir. İdare geçici bir teşkilat
olup, özelleştirme süreci sona erdiğinde elemanları
ihtisaslarına göre ilgili kuruluşlara nakledilirler.
İdarenin görevleri aşağıda belirtilmiştir;
a) Kurul
kararlarını uygulamak,
b) Kurul
tarafından verilen görev ve yetkilerle ilgili konularda
karar vermek ve gerekli işlemleri yürütmek,
c) Kuruluşların
özelleştirme kapsamına alınmasına veya özelleştirme
kapsamına alınmış olan kuruşların eski statülerine iade
edilmesi veya özelleştirme programındaki kuruluşlardan
gerekli görülenlerin özelleştirmeye hazırlanmasına karar
verilmesi konusunda Kurula teklifte bulunmak,
d) Kuruluşların
özelleştirilmesine ilişkin her türlü işlemin yerine
getirilmesi ile bunların özelleştirilmelerine hazırlık
amacıyla yönlendirilmesini, faaliyetlerinin takip ve
koordinasyonunu yürütmek,
e) Özelleştirme
programına alınan kuruluşlardan anonim şirket statüsünde
olmayanların anonim şirket haline dönüştürülüp
dönüştürülmemelerine karar vermek,
f) Özelleştirme
programına alınan kuruluşlardan, anonim şirket statüsünde
olan ve anonim şirket haline dönüştürülen kuruluşların
sermayelerindeki kamu payı % 50'nin altına düşünceye,
diğerlerinde ise özelleştirme uygulamaları sonucu
devredildikleri tarihe kadar bunların sermaye miktarını
tespit etmek, kuruluş, birleşme veya bölünmelerinde gerekli
düzenlemeleri yapmak, mal varlıkları ile hak ve
yükümlülüklerine ilişkin esasları tespit etmek, hesapları ve
faaliyetleri ile ilgili her türlü düzenlemeyi yapmak, bu
işlemleri kolaylaştırıcı tedbirleri almak,
g) Özelleştirme
uygulamalarının gerektirdiği özelleştirme ile ilgili her
türlü işlemi yürütmek,
h) Kanuni
sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla, kuruluşların mali, idari
ve hukuki yapıları ile ilgili olarak düzenlemeler yapmak,
ı) Özelleştirme
programındaki kuruluşların; kaynak kullanımlarına, taşınmaz
edinmelerine, kiralamalarına ve bu taşınmazlar üzerinde sair
akitler yoluyla tasarruf etmelerine,
(Ek ibare:
03/07/2005-5398/2 md.)
2942 sayılı Kanunun 30
uncu maddesi uyarınca işlem tesis edebilmelerine,
yurt içi ve yurt dışı borçlanmalarına, verimliliğin
artırılması ilkesi göz önünde bulundurularak yapılacak
personel alımı ve azaltılmasına, çalışma şartlarına,
personelin yurt dışı geçici görevlendirilmelerine ilişkin
talepler hakkında karar vermek,
i) Kuruluşların
yönetim kurulu başkanlığı ve üyelikleri ile denetim ve
tasfiye kurulu üyelikleri ve genel müdürlükleri ile ait
oldukları kuruluşlardan ayrı olarak özelleştirme programına
alınan ve anonim şirkete dönüştürülmelerine gerek görülmeyen
müesseselerde, müessese müdürlükleri ve yönetim
komitelerine, işletme ve işletme birimlerinde bunların
müdürlüklerine yapılacak atamalar ve bu görevlerden alınma
işlemlerine ilişkin olarak Başbakana teklifte bulunmak (bu
görevlere atanacaklarda 4 yıllık yükseköğrenim görmüş olma
şartı aranır),
j) Kurulca
ihracına karar verilen her türlü menkul kıymet ile diğer
kıymetli evrakın düzenlenmesine yönelik olarak bunların
adedi, değeri ve ilgili diğer hususları tespit etmek,
k) Kuruluşların
sermayelerine ayni sermaye konulması hallerinde ayni
sermayenin değerlendirilmesini yapmak veya yaptırmak,
l)
Özelleştirme Fonunu idare etmek,
m) Hizmetin
gerektirdiği her çeşit araştırma, proje işleri, reklam,
tanıtım, halkla ilişkiler işlemleri ve mali denetim ile
hukuki, teknik, idari ve mali değerleme işlemlerini yapmak
ve/veya bu işlerin danışman görevlendirilmesi suretiyle
yaptırılmasını temin etmek,
n) Özelleştirme
(Değişik ibare:
03/07/2005-5398/2 md) programına alınan
kuruluşlara, özelleştirme uygulamalarının gerektirdiği
hallerde borç vermek, kamu bankalarının uyguladığı en yüksek
ticari faiz oranını aşmamak kaydıyla Özelleştirme Fonundan
sağlanacak finansmana uygulanacak faiz oranlarını ve
şartlarını belirlemek,
o) Kanunlarla
ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.
İdare hizmetin
ifası için yarar gördüğü hallerde usul ve esaslarını açıkça
belirlemek kaydıyla bu maddenin (Değişik
ibare:01/08/2003-4971/1 md.) (a), (b), (h),
(ı) ve (m) bentlerinde yazılı konularda özelleştirme
programındaki kuruluşlara yetki verebilir.
İdare Hizmet
Birimleri
Madde 5 –a)
İdarenin ana hizmet birimleri; Sermaye Piyasaları Daire
Başkanlığı, Finansman ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı,
Proje Değerlendirme ve Hazırlık Daire Başkanlığı, İstihdam
ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı, Danışmanlık Hizmetleri
Daire Başkanlığı, İhale Hizmetleri Daire Başkanlığından
oluşur.
b) İdarenin
danışma birimleri; Hukuk Müşavirliği, Araştırma Planlama ve
Koordinasyon Daire Başkanlığı, Başkanlık Müşavirleri, Basın
ve Halkla İlişkiler Daire Başkanlığından oluşur.
c) İdarenin
yardımcı birimleri; Personel ve Eğitim Daire Başkanlığı,
İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Savunma Uzmanlığından
oluşur.
Başkan ile bu
maddenin (b) ve (c) bentlerinde belirtilen birimler
27.9.1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen
görevleri yürütürler. İdarenin merkez kadroları ekli (1) ve
(2) sayılı cetvelde gösterilmiştir.
Personel Rejimi
Madde 6 -
İdare personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
hükümlerine tabidir. Başkan ve İdarenin her kademedeki
yöneticileri sınırlarını açıkça ve yazılı olarak belirlemek
şartıyla, yetkilerinin bir kısmını astlarına
devredebilirler. İdare Başkanı müşterek kararname ile,
Başkan Yardımcıları Başkanın teklifi ve Başbakanın onayı
ile, diğer personel ise Başkan tarafından atanır. Başkan,
Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanlığı ve
Proje Grup Başkanlığı kadrolarına atanacaklarda, 4 yıllık
yüksek-öğrenim görmüş olmaları yanında görevlerini yerine
getirebilecek bilgi ve tecrübeye sahip bulunmaları şartı
aranır. Başkan ve Başkan Yardımcıları aylık, ek gösterge,
zam ve tazminatları ile statüleri bakımından Başbakanlığa
bağlı müsteşarlıkların müsteşar ve müsteşar yardımcıları
hakkında uygulanan hükümlere tabidirler.
İdarede;
Başkan, Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, I inci Hukuk
Müşaviri, Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı,
Avukat, Uzman (Şube Müdürü), Uzman, Uzman Yardımcısı ve
Daire Tabibi kadroları karşılık gösterilmek suretiyle
sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Bunlar, istekleri
halinde T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler.
Genel ve katma
bütçeli idarelerde çalışanlar kurumlarının muvafakatı ile
İdarede sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler. İdarenin
bu konudaki talepleri, ilgili kurum ve kuruluşlarca
öncelikle sonuçlandırılır. Bu personel, kurumundan aylıksız
izinli sayılır. İzinli oldukları sürece memuriyetleri ile
ilgili özlük hakları devam ettiği gibi, bu süreler kendi
kurumlarında çalışıyormuş gibi addedilerek, terfi ve
emekliliklerinde hesaba katılır ve herhangi bir işleme gerek
kalmaksızın süresinde terfileri yapılır. Bu personelin,
kurumlarından aylıksız izinli olarak idarede çalıştıkları
müddet karşılığı asıl bağlı oldukları kurumlarına karşı
herhangi bir mecburi hizmet mükellefiyeti doğmaz.
Bu madde
hükümlerine göre sözleşmeli olarak çalıştırılacakların
sözleşme esas ve usulleri ile mali hakları Bakanlar
Kurulunca tespit edilir.
Kamu İktisadi
teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile özelleştirme
kapsamına alınan kuruluşlarda çalışan personelden idarece
hizmetine ihtiyaç duyulanlar, ücreti ve özlük hakları kendi
kuruluşu tarafından karşılanmak kaydıyla idarenin re'sen
vereceği karar ile bu idarede görevlendirilebilir. Bu
personel idarede görevli oldukları süre içinde kendi
kuruluşlarında ücretli izinli sayılır.
İdare merkez
teşkilatında fiilen çalışan personel ile bu maddeye göre
idarede görevlendirilen personele 10.10.1984 tarihli ve 3056
sayılı Kanunun değişik 31 inci (Değişik
ibare: 03/07/2005-5398/3 md)
maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde
İdarece belirlenen esas ve usuller dahilinde fazla çalışma
ücreti ödenir.
Mahkeme ve icra
dairelerince idare lehine hükmedilip karşı taraftan tahsil
olunan vekalet ücretlerinin dağıtımında 02.02.1929 tarih ve
1389 sayılı Kanun ile 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun
ilgili hükümleri uygulanır.
İdareye ait
kadroların tespit, ihdas, kullanım ve iptali ile kadrolara
ilişkin diğer hususlar 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre
düzenlenir.
Yasaklar ve Cezai
Hükümler
Madde 7 -
Özelleştirme programında bulunan kuruluşlardan Sermaye
Piyasası Kanununun kapsamına giren ve hisseleri borsada
işlem gören kuruluşların; yönetim kurulu başkan ve üyeleri,
denetçileri, diğer personeli, Özelleştirme İdaresi personeli
ile Özelleştirme Yüksek Kurulu Başkan ve üyeleri görevleri
dolayısıyla bu kuruluşların hesap ve işlemleri ile
işletmelerine ilişkin öğrendikleri, henüz kamuya
açıklanmamış bilgileri açıklayamazlar. Bu bilgileri
kendilerine veya üçüncü kişilere menfaat sağlamak amacıyla
kullanarak, sermaye piyasalarında işlem yapanlar arasındaki
fırsat eşitliğini bozacak şekilde mameleki yarar
sağlamalarına yönelik olarak borsa içinde ve dışında bu
kuruluşlarla ilgili menkul kıymet alımı satımı yapamazlar. (Değişik
cümle: 01/08/2003-4971/3 md.) Özelleştirme
programında bulu-nan ve sermayesinin yarısından fazlası
kamuya ait olan kuruluşların yönetim kurulu başkan ve
üyeleri, denetçileri, genel müdürleri, İdare personeli ile
Kurul Başkan ve üyeleri, özelleştirme programında bulunan
kuruluşların hisselerinin veya varlıklarının satış,
kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hak
tesisi, gelir ortaklığı modeli ve sair hukuki tasarruflar
yöntemleriyle yapılacak özelleş-tirme işlemlerine dolaylı ya
da dolaysız yararlanan sıfatıyla taraf olamazlar. Bu
yasak, bu maddede belirtilen kişilerin eş ve çocuklarını da
kapsar. Özelleştirme Yüksek Kurulu Başkan ve Üyeleri ile,
Özelleştirme İdaresi Başkanı, Başkan Yardımcıları, Daire
Başkanları, Hukuk Müşavirleri ve Değer Tespit Komisyonu
Başkan ve Üyeleri, özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme
tarihinden itibaren, iki yıl süreyle görev alamazlar.
Bu yasaklara
aykırı hareket edenler hakkında fiilin mahiyet ve önemine
göre, birlikte veya ayrı ayrı hükmolunmak üzere, altı aydan
iki yıla kadar hapis ve edindikleri haksız kazancın üç misli
ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Özelleştirme
İdaresi Başkanlığı ile özelleştirme programına alınan
kuruluşlarda çalışan personel ile sözleşmeli olarak
çalıştırılan personel Türk Ceza Kanununun 279 uncu
maddesinde yazılı memurdan sayılırlar ve bu personelin
özelleştirmenin paralarına ve para hükmündeki evrak ve
senetlerine ve mevcutlarına karşı işledikleri suçlar ile
bilanço, tutanak, rapor ve benzeri her türlü belge ve
defterleri üzerinde işledikleri suçlar ile ifa ettikleri
görevlerinden doğan suçlardan dolayı haklarında Türk Ceza
Kanununun ikinci kitap üçüncü ve altıncı baplarındaki
hükümler uygulanır.
İdarenin Bütçesi
Madde 8 -
İdarenin giderleri, Özelleştirme Fonunun % 5 (yüzde beş) ini
aşmayacak şekilde Kurulca belirlenen İdare bütçesinden
karşılanır. İdare bütçesinin ita amiri Başkandır.
Özelleştirme Fonu
ve Kaynakları
Madde 9 -
Özelleştirme uygulamaları sonucu sağlanan tüm gelirler ile
İdareye devredilen kuruluşlardan elde edilen temettüler ve
özelleştirme uygulamaları çerçevesinde ihraç edilecek her
türlü menkul kıymet ile diğer kıymetli evrakın satışından
sağlanan gelirler, İdareye devredilen kuruluşlara sağlanan
finansmandan elde edilen gelirler ve diğer mevzuat ile
tahsis edilen kaynaklar ve sair gelirler, ilgili
kuruluşların bütçeleri dışında T.C. Ziraat Bankasında
kurulacak Özelleştirme Fonunda toplanır.
Özelleştirme
Fonunun Kullanım Alanları
Madde 10 -
Özelleştirme Fonu;
a) İş kaybı
tazminatı ödenmesi ve iş kaybı nedeniyle verilecek meslek
geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi hizmetlerinin
sağlanması amacıyla açılacak hesaba özelleştirme
gelirlerinden Kurul tarafından belirlenecek miktarlarda
yapılacak ödemeler ile gerektiğinde bu hesaba yapılacak
aktarmalarda,
b) (Değişik
bent: 03/07/2005-5398/4 md.) Bu Kanunun 22 nci
maddesi gereğince yapılacak ödemelerde,
c) Bu Kanunun
24 üncü maddesi gereğince yapılacak ödemelerde,
d) Özelleştirme
kapsamındaki kuruluşların özelleştirilebilir hale
getirilmesi amacıyla yapılacak özelleştirmeye hazırlık
çalışmalarının gerektirdiği harcamaların karşılanmasında,
e) İdareye
devredilen kuruluşlarda idari, mali ve hukuki yönden
yapılacak düzenlemelerin gerektirdiği giderlerin
karşılanmasında,
f) İdarenin pay
sahibi olduğu şirketlerin sermaye artırımlarına
katılınmasında,
g)
Gerektiğinde, özelleştirme programındaki kuruluşların hisse
senetleri ile bu kuruluşlara ait her türlü kıymetli evrakın
satın alınmasında,
h) Özelleştirme
uygulamalarının yerine getirilebilmesi için gereken her
türlü mal ve hizmet alımında,
ı) İdareye
devredilen kuruluşlara idarece belirlenecek esas ve usuller
çerçevesinde borç olarak finansman sağlanmasında,
i) İdarenin
bütçesi için gerekli miktarların ayrılmasında,
j)
Özelleştirilen kuruluşların kalan borçla-rının tasfiyesinde,
k) (Mülga
bent: 03/07/2005-5398/11 md.)
l) (Değişik
bent: 01/08/2003-4971/4 md.) Mevzuatla İdareye
verilen sair görevlerin yerine getirilmesinde ve Kurulun
özelleştirme ile ilgili olarak belirleyeceği alanlarda,
kullanılır.
Özelleştirme
Fonunda toplanan gelirlerin kullanımında; iş kaybı tazminatı
ödenmesi ve diğer hizmetlerin verilmesine, özelleştirme
kapsamındaki kuruluşların özelleştirmeye hazırlanması
amacıyla idari, mali ve hukuki yönden yapılacak
düzenlemelerin gerektirdiği giderlerin karşılanmasına
öncelik verilir.
(Değişik
fıkra:23/05/2000-4568/2 md.) Özelleştirme Fonunun
nakit fazlası, Hazinenin iç ve dış borç ödemelerinde
kullanılmak üzere Hazine hesaplarına intikal ettirilir.
Özelleştirme Fonundan diğer herhangi bir fona aktarma
yapılmaz.
Fonun hesap ve
kullanım usul ve esasları ile fon bakiyelerinin
nemalandırılmasına ilişkin esas ve usuller idare tarafından
hazırlanarak Kurulca onaylanacak yönetmelikle belirlenir.
Denetim
Madde 11 -
İdare bütçesinin denetimi 21.02.1967 tarih ve 832 sayılı
Kanun uyarınca Sayıştay Başkanlığınca yapılır. Özelleştirme
İdaresi Başkanlığının çalışmaları ve Özelleştirme Fonunun
kullanımı ile Özelleştirme işlemleri sırasındaki her türlü
hizmet ve uygulamaları, 02.04.1987 tarih ve 3346 sayılı
Kanun ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Hakkında 72
sayılı Kanun Hükmünde Kararname esaslarına göre denetlenir.
Özelleştirme
programına alınan kuruluşlar, sermayelerindeki kamu payı %
50`nin altına düşünceye kadar 02.04.1987 tarihli ve 3346
sayılı Kanun ile 24.06.1983 tarihli ve 72 sayılı Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
esaslarına göre denetlenir.
Uygulanmayacak
Hükümler
Madde 12 -
Bu Kanunda yapılması öngörülen işlerde 2886 sayılı Devlet
İhale Kanunu ve 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu
hükümleri ile 832 sayılı Sayıştay Kanununun vize ve tescile
ilişkin hükümleri uygulanmaz.
Stratejik Konu ve
Kuruluşlar ile İmtiyazlı Hakların Belirlenmesi
Madde 13 -
Özelleştirme programına alınan kuruluşlarla ilgili olarak;
a) Stratejik
sayılacak konu ve kuruluşları tespit etmeye,
b)
Tekelleşmenin önlenmesi de dahil, ekonomi ve güvenlik ile
ilgili olarak milli yararın korunması amacıyla, (a) bendi
gereğince tespit edilecek stratejik kuruluşlardaki kamu
payının % 50`nin altına düşmesi durumunda bu kuruluşların
yetkili kurullarında alınacak kararlarda söz ve onay hakkı
verecek imtiyazlı hisselerin miktarını ve bu paylara
dayanarak Devletin sahip olacağı imtiyazlı hakları
belirlemeye, imtiyazlı hisselerin miktarını ve bunlarla
ilgili imtiyazlı hakları değiştirmeye, stratejik konu ve
kuruluş olarak tespit edilenleri bu kapsamdan çıkarmaya,
Kurul
yetkilidir.
Şu kadar ki,
aşağıda belirtilen kuruluşların sermayelerinin % 49`undan
fazlasının özelleştirilmesine karar verilmesi halinde bu
kuruluşlarda imtiyazlı hisseler oluşturulması zorunludur;
- Türk Hava
Yolları A.O.,
- T.C. Ziraat
Bankası,
- Türkiye Halk
Bankası A.Ş.,
- T.M.O.
Alkoloid Müessesesi,
- Türkiye
Petrolleri A.O.
Yabancılara
Gayrimenkul Satışı
Madde 14 -
Bu Kanun hükümlerine göre yapılacak özelleştirme
uygulamaları çerçevesinde yabancı uyruklu gerçek ve tüzel
kişilere gayrimenkul satışı ve devri mütekabiliyet esasları
göz önünde tutularak yürürlükteki mevzuat hükümlerine
tabidir.
Kamu Hizmetlerinin
Gördürülmesinin Özelleştirilmesi
Madde 15 -
Kamu hizmeti gören kuruluşların mülkiyet devri suretiyle
özelleştirilmesine ilişkin konularda bu Kanunun 1 inci
maddesinde öngörülen ayrı kanunlarla düzenleme yapılmasına
ilişkin şartlar saklı kalmak kaydıyla;
a) Genel ve
katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli
kuruluşların mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıklarının
(baraj, gölet, otoyol, yataklı tedavi kurumları, limanlar ve
benzeri diğer mal ve hizmet üretim birimleri),
b) Bu Kanunun
35 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen ve kamu hizmeti
gören tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri üreten kamu
iktisadi kuruluşları ile bunların müessese, bağlı ortaklık,
işletme ve işletme birimlerinin,
İşletme
haklarının verilmesi veya kiralanması ve mülkiyetin devri
dışındaki benzeri diğer yöntemlerle özelleştirilmesi bu
Kanun hükümleri çerçevesinde yapılır.
Genel ve katma
bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli
kuruluşların sadece tekel niteliğindeki mal ve hizmet üretim
faaliyetleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının temel kuruluş
amaçlarına uygun mal ve hizmet üretim faaliyetleri imtiyaz
addolunur. Bunların dışındakiler imtiyaz sayılmaz. Bu madde
gereğince imtiyaz sayılan faaliyetlerle ilgili olarak
yapılacak anlaşma ve sözleşmeler imtiyaz şartlaşma ve
sözleşmeleri niteliğinde olup, diğer kanunların bu hususları
düzenleyen özel hükümleri saklıdır.
Bu madde
gereğince işletme hakkı verilmesi, kiralama veya benzeri
diğer yöntemlerle kullanma hakkının devri süresi 49 yılı
geçemez.
Madde 16 :
(Mülga:
03/07/2005-5398/11 md.)
Özelleştirme
Uygulamalarına İlişkin Hükümler
Madde 17 -
Bu Kanuna göre;
A.a) İktisadi
devlet teşekküllerinin, bunların müessese, bağlı ortaklık,
işletme, işletme birimleri ile varlıklarının ve
iştiraklerindeki kamu paylarının,
b) Kamu
iktisadi teşebbüsleri statüsü dışında kalmakla beraber
sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası Devlete ve/veya
diğer kamu tüzelkişilerine ait olan ticari amaçlı
kuruluşlardaki kamu payları ile bunların müessese, bağlı
ortaklık, işletme, işletme birimleri ve varlıklarının,
iştiraklerindeki kamu paylarının,
c) Devletin
diğer iştiraklerindeki kamu paylarının ve Hazineye ait
payların,
d) Genel ve
katma bütçeli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli
kuruluşların ve kamu iktisadi kuruluşlarının gördükleri kamu
hizmeti ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının ve
iştiraklerindeki paylarının,
Birlikte
ve/veya ayrı ayrı özelleştirme kapsamına alınmasına,
İdarenin teklifi üzerine Kurulca karar verilir. Kuruluşların
özelleştirme kapsamına alınmasına ilişkin Kurul kararında,
bu Kuruluşlardan hangilerinin mali ve hukuki yönden
özelleştirmeye hazırlık işlemine tabi tutulacağı,
hangilerinin özelleştirilmek üzere doğrudan özelleştirme
programına alınacağı ve özelleştirmenin hangi yöntemle
gerçekleştirileceği belirtilir.
B. Özelleştirme
kapsamına alınan kuruluşlardan; mali ve hukuki yönden
özelleştir-meye hazırlanmalarına karar verilenlerin bu
hazırlık işlemleri tamamlanıncaya kadar, bunların bağlı
oldukları bakanlık veya kurumlar ile ilgileri ve önceki
statüleri aynen devam eder. Bunlarla ilgili mali ve hukuki
yönden özelleştirmeye hazırlık işlemleri kurulca
belirlenecek kuruluş veya kuruluşlar tarafından yürütülür.
Özelleştirmeye hazırlık işlemleri tamamlananlar Kurulun
vereceği yeni bir karar ile özelleştirme programına alınır.
Bu şekilde hazırlıkları tamamlanarak özelleştirme programına
alınanlar ile doğrudan özelleştirme programına alınanlar
(bağlı ortaklıkların iştirak payları ve varlıkları ile bağlı
ortaklık statüsünde olmayan, ancak sermayesinin yarısından
fazlası kamuya ait kuruluşların iştirak payları ve
varlıkları hariç), Kurul kararının alındığı tarihte başka
bir işleme gerek olmadan ve bedel alınmaksızın İdareye
devredilmiş sayılır. Özelleştirme programına alınarak
İdareye devredilen kuruluşlar buna ilişkin Kurul kararı
tarihinden itibaren bağlı oldukları bakanlık veya kurumla
ilişkileri kesilerek idareye bağlanmış sayılır.
C. Genel ve
katma bütçeli idarelerle, bunlara bağlı döner sermayeli
kuruluşların 15 inci maddenin (a) bendinde belirtilen mal ve
hizmet üretim birimleri ve varlıkları ile kamu iktisadi
kuruluşlarının ve bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme
ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirme
programına alınmalarına Kurulca karar verilir. Bunların,
mülkiyetin devri dışındaki yöntemlerle yapılacak
özelleştirme işlemleri idare tarafından yürütülür. Ancak,
bunların mülkiyetinin bağlı bulundukları kurum ve/veya
kuruluşlara aidiyeti ve statüleri aynen devam eder.
D. Özelleştirme
kapsamına alınan kuruluşlardan zaman içinde değişen şartlar
da dikkate alınarak özelleştirme kapsamından çıkarılmaları
gerekli görülenler Kurul kararı ile eski statülerine iade
edilir.
E. Özelleştirme
programındaki kuruluşlar-dan, anonim şirket statüsünde
olanların ürettikleri ve/veya sattıkları mal ve hizmetlerin
fiyat ve tarifeleri bu kuruluşların yönetim kurullarınca,
diğerlerinde ise yetkili organlarınca belirlenir.
F. Kuruluşların
özelleştirme programına alınmalarına ve özelleştirme
uygulamaları sonucu nihai devir işlemlerinin onaylanmasına
ilişkin kararlar Resmi Gazetede yayımlanır.
Özelleştirme
Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri
Madde 18 -
Özelleştirme programına alınan kuruluşların
özelleştirilmesine ilişkin olarak özelleştirme yöntemleri,
değer tespiti ve ihale usulleri aşağıda belirtilmiştir.
A) Özelleştirme
yöntemleri
Özelleştirme
programına alınan kuruluşlar aşağıda belirtilen yöntemlerden
birinin veya birkaçının birlikte uygulanması suretiyle
özelleştirilir.
a) Satış;
Kuruluşların aktiflerindeki mal ve hizmet üretim
birimleriyle varlıklarının mülkiyetinin kısmen veya tamamen
bedel karşılığı devredilmesi ya da bu kuruluşların
hisselerinin tamamının veya bir kısmının kuruluşların içinde
bulundukları şartlar da dikkate alınarak yurt içi ve yurt
dışında, halka arz, gerçek ve/veya tüzelkişilere blok satış,
gecikmeli halka arzı içeren blok satış, çalışanlara satış,
borsada normal ve/veya özel emir ile satış, menkul kıymetler
yatırım fonları ve/veya menkul kıymetler yatırım ortaklarına
satış veya bunların birlikte uygulanması yoluyla bedel
karşılığı devredilmesidir.
b) Kiralama;
kuruluşların aktiflerindeki varlıklarının kısmen veya
tamamen bedel karşılığında ve belli bir süre ile kullanma
hakkının verilmesidir.
c) İşletme
hakkının verilmesi; Kuruluşların bir bütün olarak veya
aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimlerinin mülkiyet
hakkı saklı kalmak kaydıyla bedel karşılığında belli süre ve
şartlarla işletilmesi hakkının verilme-sidir.
d) Mülkiyetin
gayrı ayni hakların tesisi; Kuruluşların aktiflerindeki mal
ve hizmet üretim birimleri ile varlıklarının, mülkiyeti
ilgili kuruluşa ait olmak kaydıyla, Türk Medeni Kanununda
öngörülen şekil ve şartlar dahilinde, malike ait kullanma
hakkına ilişkin bazı tasarruflara rıza gösterilmesine veya
malikin mülkiyete bağlı haklarını kullanmasından vazgeçmesi
sonucunu doğurmasına ilişkin hakların tesisidir.
e) Gelir
Ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki
tasarruflar; Kuruluşların özellikleri ve yapıları da dikkate
alınarak yukarıda belirtilen özelleştirme yöntemleri dışında
kalan ve genel hükümler ile özel kanunlarda belirtilen diğer
yöntemlerdir.
İşin gereğine
göre yukarıda belirtilen özelleştirme yöntemlerinden
hangilerinin uygulanacağına Kurulca karar verilir.
B) (Değişik
bent:03/04/1997-4232/2 md.) Değer tespiti
Özelleştirme
Programına alınan kuruluşların değer tespiti çalışmaları bu
Kanuna göre idarede oluşturulan değer tespit komisyonları
tarafından yürütülür.
a) Değer Tespit
Komisyonunun Teşkili:
Özelleştirilecek kuruluşun özelleştirme işlemlerinden
sorumlu proje grup başkanının başkanlığında,
özelleştirilecek kuruluşun işlemlerinden sorumlu proje grup
başkanlığında görevli bir uzman, Proje Değerlendirme ve
Hazırlık Daire Başkanı veya bu dairede görevli bir uzman,
Sermaye Piyasaları Daire Başkanı veya bu dairede görevli bir
uzman ile gayrimenkul işlemlerinden sorumlu Proje Grup
Başkanı veya bu grup başkanlığında görevli bir uzman olmak
üzere beş üyeden oluşur. Komisyon, İdare Başkanının teklifi
ve Başbakan'ın onayı ile göreve başlar. Komisyonda, yukarıda
adı geçen birimlerde görevli olmak kaydı ile aynı sayıda ve
aynı usulle yedek üye görevlendirilir.
b) Komisyonun
Çalışması:
Komisyon, üye
tamsayısı ile toplanır ve salt çoğunlukla karar verir.
Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyonca gerekli görüldüğü
takdirde, değer tespit çalışmalarına yardımcı olmak üzere ve
kararlara katılmamak şartıyla idare tarafından yeteri kadar
yerli ve/veya yabancı danışman görevlendirilebilir.
c) Komisyonun
Görevleri:
Komisyon; değer
tespit çalışmalarını, özelleştirilecek kuruluşun niteliği,
gördüğü hizmetin özelliği, gelecekteki nakit akımı
potansiyeli, faaliyette bulunduğu sektör ve pazarın
özellikleri, sahip olduğu sınai, ticari ve sosyal tesisler,
makine araç ve gereçler, teçhizat, malzeme ve hammadde ile
yarı mamul ve mamul madde stokları, her türlü taşınır ve
taşınmaz malları, vasıfları ve hali hazır durumları, senetli
ve senetsiz bütün alacak ve borçları ile bilumum hak ve
yükümlülükleri ve özelleştirilecek kuruluşa uygulanacak
özelleştirme yöntemini de dikkate alarak uluslararası kabul
görmüş olan; indir-genmiş nakit akımları (net bugünkü
değer), defter değeri, net aktif değeri, amortize edilmiş
yenileme değeri, tasfiye değeri, fiyat/kazanç oranı, piyasa
kapitalizasyon değeri, piyasa değeri/defter değeri,
ekspertiz değeri, fiyat/nakit akım oranı metotlarından en az
(Değişik ibare:
03/08/2003-4971/5 md.) ikisini uygulamak
suretiyle yürütür.
(Değişik ibare:
03/07/2005-5398/5 md.)
Değer tespit sonuçları, kuruluşun özelleştirme
işlemi tamamlanarak devir sözleşmesinde yer alan
yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sonra kamuoyuna
duyurulur. Özelleştirme programındaki kuruluşun
özelleştirme işlemlerini bu Kanunun 4 üncü maddesinin son
fıkrasına istinaden yürütmesi durumunda; değer tespiti
işlemleri, ilgili kuruluşun karar almaya yetkili
organlarının kararı ile kuruluş ita amirinin başkanlığında
oluşturulacak komisyon tarafından bu bentte belirtilen
esaslar çerçevesinde yapılır.
C) (Değişik
bent: 03/04/1997-4232/2 md.) İhale
Komisyonlarının Oluşumu ile İhale Usul ve İşlemleri
Bu maddenin (A)
bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına
ilişkin ihale işlemleri bu Kanuna göre oluşturulan ihale
komisyonları tarafından yürütülür.
a) Komisyonun
Teşkili:
Özelleştirilecek kuruluşun özelleştirme işlemlerinden
sorumlu proje grubunun bağlı bulunduğu başkan yardımcısının
başkan-lığında, ilgili proje grup başkanı, bu projede
görevli uzman, İhale Hizmetleri Daire Başkanı veya bu
dairede görevli bir uzman ile hukuk müşavirliğinde görevli
bir hukuk müşaviri veya avukat olmak üzere beş üyeden oluşur
ve idare başkanının teklifi ve Başbakanın onayı ile göreve
başlar. Komisyonda yukarıda adı geçen birimlerde görevli
olmak kaydı ile aynı sayıda ve aynı usulle yedek üye
görevlen-dirilir.
b) Komisyonun
Çalışması ve Görevleri:
Komisyon, üye
tamsayısı ile toplanır ve salt çoğunlukla karar verir.
Kararlarda çekimser kalınamaz. Karara muhalefet eden üye
karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak
zorundadır. Komisyon toplantıları ve teklif sahipleri ile
yapılan her görüşme komisyon tarafından tutanakla tespit
edilir. Tutanaklar komisyon üyeleri ve/veya hazır bulunan
teklif sahipleri tarafından imzalanır.
c) İhale
Usulleri:
İhaleler,
kapalı teklif, pazarlık, açık artırma, belli istekliler
arasında kapalı teklif usulü ile yapılır.
Kapalı teklif
usulü: Kapalı teklif usulünde teklifler yazılı olarak
alınır. Teklif mektubu, bir zarfa konulup kapatıldıktan
sonra zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı ve tebligata
esas olarak göstereceği açık adresi yazılır. Zarfın
yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır veya
mühürlenir. Bu zarf geçici teminata ait alındı veya banka
teminat mektubu ve istenilen diğer belgelerle birlikte
ikinci bir zarfa konularak kapatılır. Dış zarfın üzerine
istek-linin adı ve soyadı ile açık adresi ve teklifin hangi
işe ait olduğu yazılır. Teklif mektuplarının istekli
tarafından imzalanması ve bu mektuplarda şartname ve
eklerinin tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,
teklif edilen fiyatın rakam ve yazı ile açık olarak
yazılması zorunludur. Bunlardan herhangi biri-ne uygun
olmayan veya üzerinde kazıntı, silinti veya düzeltme bulunan
teklifler reddolunarak hiç yapılmamış sayılır. Teklifler
ilanda belirtilen tarih ve saate kadar sıra numaralı
alındılar karşılığında idareye verilir. Diğer hususlar ihale
şartnamesinde belirtilir. Verilen teklifler herhangi bir
sebeple geri alınamaz. Tekliflerin belirlenen tarih ve
saatte açılması sonucu, kaç teklif verilmiş olduğu bir
tutanakla belirtildikten sonra dış zarflar hazır bulunan
istekliler önünde alınış sırasına göre açılarak, istenilen
belgelerin ve geçici teminatın tam olarak verilmiş olup
olmadığı aranır. Dış zarfın üzerindeki alındı sıra numarası
iç zarfın üzerine de yazılır. Belgeleri ile teminatı usulüne
uygun ve tam olmayan isteklilerin teklif mektubunu taşıyan
iç zarfları açılmayarak başkaca işleme konulmadan, diğer
belgelerle birlikte kendilerine veya vekillerine iade
olunur. Bunlar ihaleye katılamazlar, Teklif mektuplarını
taşıyan iç zarflar açılmadan önce, ihaleye katılacaklardan
başkası ihale odasından çıkarılır. Bundan sonra zarflar
numara sırası ile açılarak, teklifler komisyon başkanı
tarafından okunur veya okutulur ve bir listesi yapılır. Bu
liste komisyon başkanı ve üyeleri tarafından imzalanır.
Şartnameye uymayan veya başka şartlar taşıyan teklif
mektupları kabul edilmez. Birkaç istekli tarafından aynı
fiyat teklif edildiği ve bunların da uygun olduğu
anlaşıldığı takdirde, bu oturumda aynı teklifte bulunan
isteklilerin hazır olması halinde, bu isteklilerden ikinci
bir yazılı teklif alınır ve bu işlem eşitlik bozuluncaya
kadar sürdürülür. Kapalı teklif usulü ile yapılan
ihalelerde, istekli çıkmadığı veya teklif komisyonca uygun
görülmediği takdirde, yeniden aynı usulle ihale açılır veya
komisyonca kamu yararı görüldüğü takdirde, ihale pazarlık ya
da açık artırma usulü ile sonuçlandırılır.
Pazarlık usulü:
İhalelere birden fazla teklif sahibinden kapalı zarf
içerisinde teklif almak şartıyla başlanabilir. (Ek
ibare: 3/7/2005 5398/5 md.) Sermayesindeki
kamu payı yüzde onbeşin altında olan iştirak hisselerinin
özelleştirilmesinde birden fazla teklif alınması şartı
aranmaz. Teklif sahipleri ile birden fazla Pazarlık
görüşmesi yapılabilir. Pazarlık görüşmeleri teklif sahipleri
ile ayrı ayrı yapılır. Pazarlık görüşmelerinin, ihalenin
herhangi bir aşamasında pazarlık görüşmelerine devam edilen
teklif sahipleri ile müştereken yapılmasına komisyonca karar
verilebilir. Komisyonca, pazarlık görüşmeleri sırasında
ortaya çıkabilecek yeni durumlar karşısında, rekabete engel
teşkil etmemek, ihale ilanında ve/veya şartnamede yer alan
hususlara aykırı olmamak ve pazarlık görüşmelerine devam
edilen teklif sahiplerine eşit olarak uygulanmak kaydı ile
yeni esaslar belirlenebilir. Komisyonca gerekli görüldüğü
takdirde ihale, pazarlık görüşmesine devam edilen teklif
sahiplerinin katılımı ile açık artırma suretiyle
sonuçlandırılabilir. Bu husus ilanda ve/veya şartnamede
belirtilir. Görüşmeler komisyon tarafından bir tutanakla
tespit edilir, tutanak komisyon üyeleri ve teklif
sahiplerince imzalanır.
Açık Artırma
usulü: Açık artırma usulü ile yapılan ihalelere, istenilen
teminatı vermiş ve ihale ilanında, ihaleye katılabilmek için
belirtilen gerekli şartları yerine getirmiş oldukları
komisyonca tespit edilen teklif sahipleri katılabilirler.
İstenilen ilk değer ile açık artırmanın her aşamasında
verilecek tekliflerde asgari artırılabilecek miktar
komisyonca belirlenir. Açık artırmanın süresi komisyonca
belirlenerek açık artırmaya başlanılmadan önce hazır bulunan
teklif sahiplerine duyurulur. Komisyonca gerekli görülen
hallerde süre bir defaya mahsus olmak ve en çok önceki
sürenin yarısını geçmemek üzere artırılabilir. Bu işlemler
ve komisyonca belirlenecek teklif verme sırası teklif
sahiplerinin huzurunda komisyonca bir tutanakla tespit
edilir. Teklif sahipleri tarafından, açık artırmaya esas
alınacak ilk değer kadar veya bu değerin üzerinde teklif
yapıldığı takdirde açık artırmaya devam olunur. Teklif
sahipleri bir önceki teklifi artırmak suretiyle yeni
tekliflerde bulunurlar. Bu suretle yapılan açık artırmada
yeni bir teklif gelmezse komisyon başkanı son teklif
üzerinden ihalenin bitirileceğini duyurur ve bu duyuru üç
kez yapılır. Buna rağmen teklif gelmemesi halinde açık
artırmaya son verilir. Açık artırmaya ilişkin işlemler
tutanakla tespit edilir. Tutanak komisyon üyeleri ve teklif
sahiplerince imzalanır.
(Değişik
fıkra:01/08/2003-4971/5. md.) (Değişik
fıkra: 03/07/2005-5398/5 md.) Belirli istekliler
arasında ihale usulü: Çıkılan ihaleden sonuç alınamaması
halinde, Kurulun onayı alınmak kaydıyla belirli istekliler
arasında ihale usulü ile ihale yapılabilir. Bu usulle
yapılacak ihaleler için alınacak tekliflerde teknoloji,
yatırım, üretim ve istihdam şartlarından hangisinin veya
hangilerinin aranacağı ve diğer esaslar hazırlanacak ihale
şartnamesinde belirtilir. Hazırlanacak ihale şartnamesi
çerçevesinde istekli veya isteklilerden proje ve
taahhütlerini içeren teklifleri alınır. Tekliflerin
alınmasından sonra istekli ya da isteklilerle tek tek veya
müştereken görüşme yapılmasına ihale komisyonunca karar
verilir. Yapılacak görüşmeler sonucunda ihale sonuçları
karara bağlanmak üzere İdarece Kurula sunulur.
d) Varlık
satışı suretiyle yapılacak özelleştirme uygulamalarına
ilişkin ihalelerde, kapalı teklif, pazarlık ve açık artırma
usullerinden birisi uygulanır. Hangi usulün uygulanacağına
varlığın niteliği ve değer tespit sonuçları dikkate alınarak
idarece karar verilir. Kapalı teklif usulü ile
gerçekleştirilecek ihalelerde, tekliflerin alınmasından
sonra değer tespit sonuçları ve alınan teklifler dikkate
alınarak pazarlık veya açık artırma usulü ile ihaleye devam
edilmesine komisyonca karar verilebilir. Hisselerin blok
satışı suretiyle yapılacak özelleştirme uygulamalarına
ilişkin ihalelerde pazarlık usulü uygulanır.
e) Satış
yönetimi dışındaki yöntemlerle yapılan özelleştirme
uygulamalarına ilişkin ihalelerde, özelleştirilecek kuruluşa
ait varlığın niteliği, gördüğü hizmetin özelliği, yapısı,
hukuki durumu ile değer tespit sonuçları dikkate alınarak
pazarlık veya açık artırma usullerinden idarece belirlenecek
usul uygulanır.
f) Hisselerin
yurt içi ve yurt dışında halka arz, borsada satış, menkul
kıymetler yatırım fonları veya menkul kıymetler yatırım
ortaklıklarına satış suretiyle özelleştirilmeleri sermaye
piyasası mevzuatına tabidir.
g) Danışman
seçimine ilişkin ihalelerde, ihale konusu işin niteliğine ve
sektörün özelliğine göre idarece yapılan araştırmalar
sonucu, deneyim ve nitelikleri de dikkate alınarak, tespit
edilen en az üç danışmandan yazılı teklif alınmak suretiyle
pazarlık usulü uygulanır. İhale idare başkanının onayı ile
kesinleşir. Danışman seçimine ilişkin ihale komisyonu;
Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanlığının bağlı olduğu
başkan yardımcısının başkanlığında, Danışmanlık Hizmetleri
Daire Başkanı, bu dairede görevli bir uzman, danışmanlık
hizmetine konu olan projeden sorumlu grup başkanı veya daire
başkanı veya bu birimlerde görevli bir uzman ve hukuk
müşavirliğinde görevli bir avukat olmak üzere beş üyeden
oluşur. Komisyonda aynı sayıda ve aynı usulle yedek üye
görevlendirilir. Bu komisyon idare başkanının onayı ile
göreve başlar.
İhale işlemleri
sonucunda ihale komisyonunca verilen kararlar idare
tarafından Kurulun onayına sunulur. (Danışman seçimine
ilişkin ihale sonuçları hariç) ve sonuçlar kurulun onayını
müteakip kamuoyuna duyurulur. Özelleştirme programındaki
kuruluşun özelleştirme işlemlerini bu Kanunun 4 üncü
maddesinin son fıkrasına istinaden yürütmesi durumunda;
ihale işlemleri, ilgili kuruluşun karar almaya yetkili
organlarının kararı ile kuruluş ita amirinin başkanlığında
oluşturulacak komisyon tarafından yukarıda belirtilen
esaslar çerçevesinde yapılır. İhale sonuçları Kurul
tarafından onaylanır.
(Ek
fıkra: 01/03/2003-4971/5. md.) Kuruluş ita amiri,
genel müdür veya bu iş için yetkisini devredeceği genel
müdür yardımcısıdır.
Aynı Sermaye
Konulması ve Hazine Taşınmazlarının Devri
Madde 19 -
Özelleştirme programına alınan kuruluşların taşınmazları ile
ilgili olarak aşağıdaki hükümler uygulanır;
A) Kuruluşların
anonim şirkete dönüştürülmesi halinde, şirket sermayesinin
tamamı için şirket taşınmazları ayni sermaye olarak
konulabilir. Bu kuruluşların kuruluş sermayelerinde veya
sermaye artırımlarında (iştirakler hariç) konulacak olan
ayni sermayenin değer tespiti İdarece yapılır. Ayni sermaye
karşılığı çıkarılacak hisse senetleri İdareye bedelsiz
olarak devredilmiş sayılır. Bu hususlar hakkında Türk
Ticaret Kanununun 285, 299, 392 ve 404 üncü maddeleri ile
Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin birinci
fıkrasındaki "hesap dönemi sonu" ibaresi ile 5 numaralı
bendi ve Bankalar Kanunu ile Sermaye Piyasası Kanununun
sermayenin nakden konulmasına ilişkin hükümleri uygulanmaz.
B) Anayasanın
43,168 ve 169 uncu maddeleri hükümleri saklı kalmak
kaydıyla; özelleştirme programına alınan ve % 50'den fazla
kamu payı bulunan kuruluşlar tarafından kullanılan,
Hazinenin mülkiyetindeki taşınmaz mallar ile -özel mevzuatı
gereğince tescili mümkün olmayanlar hariç- Devletin hüküm ve
tasarrufu altındaki taşınmaz malların bu kuruluşlara devrine
ve/veya bu kuruluşlar lehine mülkiyetin gayri ayni hakların
tesisine ilişkin olarak;
a) Anonim
şirket statüsünde olan ve/veya anonim şirket haline
dönüştürülen kuruluşlardan sermayesinin tamamı ve/veya
yarısından fazlası Devlete ait olanların kullanımındakilerin
mülkiyeti, bedelleri şirke-tin kuruluşunda veya yapılacak
sermaye artırımında ayni sermaye olarak konulmak üzere,
ödeme yapılmaksızın ilgili kuruluşa devredilir. Bu suretle
oluşan ayni sermaye karşılığı çıkarılacak hisseler bedel
ödenmek-sizin İdareye devredilmiş sayılır.
b) Anonim
şirkete dönüştürülmeyen kuruluşların kullanımındaki
taşınmazların mülkiyeti, bedelsiz olarak bu kuruluşlara
devredilir. Bu taşınmazlar, İdare tarafından kuruluşun mal
varlığının değerlendirilmesi sırasında aktif değerler olarak
değerlendirilir.
c) (Mülga
bent: 03/07/2005-5398/11 md.)
d) Bu maddenin
(B) bendinin birinci paragrafında belirtilen taşınmazlar
için; tapuda tescil tarihine kadar hükmen kesinleşenler
hariç, tahakkuk eden ecrimisil bedelleri talep edilmez,
tahsil edilenler iade edilmez.
e) Özelleştirme
programına alınan ve sermayelerinde % 50'den fazla kamu payı
bulunan kuruluşlar tarafından kullanılan Hazinenin
mülkiyetinde ki taşınmaz mallar ile -özel mevzuatı gereğince
tescili mümkün olmayanlar hariç- Devletin hüküm ve tasarrufu
altındaki taşınmaz malların bu kuruluşlara devrine ve/veya
bu kuruluşlar lehine, devredilebilir mülkiyetin gayri ayni
haklar da tesis edilebilir.
C) Özelleştirme
programındaki kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları
arasında taşınmazların devri, ifrazı, irtifak, intifa,
işletme ve kira haklarının devri ve tasfiyesi ile bedelli
devri zorunlu olan taşınmaz malların devrinde ve bu maddenin
uygulanmasında ortaya çıkacak sorunlar, İdarenin görüşü
üzerine Maliye Bakanlığınca çözümlenir. Bu madde kapsamında
devredilmesi gereken taşınmaz malların ifrazında 3194 sayılı
İmar Kanunundaki kısıtlamalar uygulanmaz.
D) Özelleştirme
programındaki kuruluşlardan anonim şirket statüsünde
olanların sermayelerindeki kamu payı % 50'nin altına
düşünceye, diğerlerinde özelleştirme uygulamaları sonucu
devir tarihine kadar bu kuruluşlara ait taşınmazların ifraz
ve tevhidine ilişkin düzenlemeler ve bu düzenlemelerin
gerektirdiği işlemler İdarece yapılır. İdare tarafından, bu
bentte belirtilen taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin
işlem sonuçlarının bildirimi üzerine, başkaca bir işleme
gerek olmaksızın tescil ve terkin işlemleri ilgili tapu
dairesince yerine getirilir. Tescil işlemlerinin sonuçları
tapu sicil müdürlüğünce ilgili belediye ve valiliğe
bildirilir. Bu bent kapsamındaki taşınmazların ifraz ve
tevhidine ilişkin işlemlerde 3194 sayılı İmar Kanununun 15
ve 16 ncı maddeleri uygulanmaz.
E) (Mülga
bent: 27/04/1995 - 4105/3 md.)
Kuruluşların
Anonim Şirket Haline Dönüştürülmesi, Hak ve
Yükümlülüklerinin Devri
Madde 20 -
Özelleştirme programına alınan kuruluşlarla ilgili olarak;
A)
(Değişik
bent:03/07/2005-5398/6 md.) Mevcut durumları
itibarıyla anonim şirket statüsünde olan kuruluşların ana
sözleş-melerinin bu Kanun hükümlerine uygun hale
getirilmelerine, anonim şirket statüsünde bulunmayanlardan
gerekli görülenlerin ana sözleşmelerinin hazırlanarak anonim
şirkete dönüştürülmelerine, sermayesinin tamamı İdareye ait
olan anonim şirket statüsündeki kuruluşların aktiflerinin,
anonim şirket statüsünde olmayan kuruluşların ise
varlıklarının tamamının veya bir kısmının özelleştirme
programında bulunan ve sermayesinin tamamı İdareye ait başka
bir anonim şirkete veya kuruluşa bedelli veya bedelsiz
olarak devrine, anonim şirket statüsünde olanların
aktiflerinin bir kısmının ayni sermaye şeklinde konularak
yeni şirket/şirketler kurulması suretiyle bölünmelerine veya
yeni bir şirket halinde birleşmelerine veya tasfiyesiz
infisah suretiyle birleşmelerine İdarece karar verilir ve
bunların ana sözleşmeleri İdare tarafından onaylanır. Bu
bentte belirtilen işlemler hakkında Türk Ticaret Kanununun
ilgili maddeleri uygulanmaz.
B) Kuruluşların
özelleştirme programına alınmalarından önce mülkiyetinde
ve/veya tasarrufunda bulunan her türlü hak ve mameleki ile
borçları, özelleştirme programına alındıktan ve
özelleştirildikten sonra da aynen devam eder. Müessese,
işletme ve işletme birimlerinin ayrı ayrı anonim şirkete
dönüştürülmeleri halinde bağlı oldukları kuruluşların hak ve
yükümlülüklerinden hangilerinin anonim şirkete dönüştüren bu
kuruluşa intikal edeceğine, İdare tarafından karar verilir.
C) Özelleştirme
programına alınan kuruluşlardan gerekli görülenlerin anonim
şirkete dönüştürülmelerinde ve anonim şirkete
dönüştürülenlerin özelleştirme programında bulundukları süre
içinde Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve
ilgili diğer kanunlardaki şirket kuruluşuna ilişkin şartlar
aranmaz. (Ek cümle:
09/01/2002-4733/10-B md) Özelleştirme programında
bulunan ve sermayesinin tamamı Devlete ait olan anonim
şirket statüsündeki kuruluşlarda, Türk Ticaret Kanununun
genel kurul toplantılarına ilişkin hükümleri uygulanamaz.
D)
Özelleştirilmesine karar verilen kuruluşlarca ihraç edilen
tahviller ile Devlet kefaletini haiz iç ve dış borçlar
üzerindeki Devlet garantisi devam edebilir. Bunun şartları
ile diğer hususları düzenlemeye Kurul yetkilidir.
Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlarca mal ve hizmet satın
almak üzere yapılacak satın alma sözleşmelerinde öngörülen
satın alma bedellerini garanti etmeye Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir.
Gerçek ve tüzel
kişilerin Türk Ticaret Kanunundan doğan ortaklık hakları
saklıdır.
İş Kaybı Tazminatı
Ödenmesi ve Diğer Hizmetlerin Verilmesi
Madde 21
-
(Değişik fıkra:
03/07/2005-5398/7 md.)
Bu Kanuna göre özelleştirme kapsamına alınan
kuruluşların (iştirakler hariç) özelleştirmeye hazırlanması,
özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen
ya da tamamen durdurulması, süreli ya da süresiz kapatılması
veya tasfiye edilmesi nedeniyle; bu kuruluşlarda iş
sözleşmesine dayalı olarak ücret karşılığı çalışanlardan iş
sözleşmeleri tabi oldukları iş kanunları ve toplu iş
sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona
ermiş olanlara, kanunlardan ve yürürlükteki toplu iş
sözleşmelerinden doğan tazminatları dışında ilave olarak iş
kaybı tazminatı ödenir. Ayrıca bunların mesleklerinde
geliştirilmesine, bir meslekte yetiştirilmesine veya meslek
edindirilmesine ilişkin eğitim giderleri ile yeni iş
bulmalarına katkı sağlamak amacıyla yapılacak giderler
Özelleştirme Fonundan karşılanır. Özürlü personele (ilgili
kanunların öngördüğü I, II ve III. derece), bu maddede
belirtilen tutarın iki katı olarak iş kaybı tazminatı
ödenir. İş kaybı tazminatı ödenmesi ve sağlanabilecek diğer
hizmetlere ilişkin işlemler Türkiye İş Kurumu Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülür.
Özelleştirme
kapsamına alınan kuruluşlarda iş kanunlarına tabi olarak
çalışırken; bunların özelleştirmeye hazırlanmaları,
özelleştirilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin
durdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesi
nedenleriyle, bu kuruluşların sermayelerindeki kamu payının
% 50'nin altına düşmesinden, anonim şirket haline
dönüştürülmeyenlerin ise Devir-teslim tarihinden itibaren
bir yıl içinde, hizmet akitlerinin haklı neden olmaksızın
işveren tarafından feshedilmesi veya haklı nedenlerle
kendileri tarafından feshedilmesi sonucu işsiz kalanlar bu
Kanunda belirtilen tazminat ve diğer hizmetlerden
yararlanırlar.
(Değişik
fıkra: 03/07/2005-5398/7 md.) Özelleştirme Fonu
gelirlerinden, iş kaybı tazminatı ödenmesi veya diğer
hizmetlerden kaynaklanacak giderlerin karşılanması amacıyla
ayrılacak tutarlar, öncelikle iş kaybı tazminatı ödenmesinde
kullanılır. İş kaybı tazminatlarının ödenmesi ve diğer
hizmetlerle ilgili giderlerin karşılanması amacıyla yurt
içinden ve/veya yurt dışından sağlanacak özel tahsisli
kaynaklar, Kurul tarafından belirlenecek sermayesinin
yarıdan fazlası kamuya ait bir bankada Türkiye İş Kurumu
Genel Müdürlüğü adına açılacak "Özelleştirmeye Bağlı İş
Kaybı Tazminatı ve Diğer Hizmetler Hesabı"na yatırılır.
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü bu hesabın kullanılması ve
değerlendirilmesi ile görevli ve yetkilidir. Nakit durumunun
yetersizliği sebebiyle ivedi ve zorunlu harcamaların
yapılamaması halinde; İdare, Türkiye İş Kurumu Genel
Müdürlüğünün talebi üzerine Özelleştirme Fonundan yapılacak
aktarmalara mahsuben “Özelleştir-meye Bağlı İş Kaybı
Tazminatı ve Diğer Hizmetler Hesabı”na aktarma yapmaya
yetkilidir.
(Değişik
cümle: 03/07/2005-5398/7 md) İş kaybı
tazminatı, günlük net asgari ücretin iki katıdır. Bu
madde kapsamına girenlerden, hizmet akdinin sona erdiği
tarihte aynı işveren ile hizmet akdi kesintisiz en az; 550
günden beri devam edenlere 90 gün, 1100 günden beri devam
edenlere 120 gün, 1650 günden beri devam edenlere 180 gün,
2200 günden beri devam edenlere 240 gün süre ile iş kaybı
tazminatı verilir. Sözkonusu tazminat ve diğer hizmetlerden
yararlanmaya hak kazananların, bu tazminat ve hizmetlerden
yararlana-bilmeleri için, hizmet akitlerinin sona erdiği
tarihten itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumuna
başvurmaları zorunludur. Türkiye İş Kurumu hak sahiplerinin
başvurularını müteakip, gerekli incelemeyi en geç 30 gün
içinde sonuçlandırarak iş kaybı tazminatına hak
kazanıldığını tespit etmesi halinde hizmet akdinin feshi
tarihinden geçerli olmak üzere, inceleme ve buna ilişkin
işlemlerin sonuçlanmasından itibaren 10 gün içinde iş kaybı
tazminatını aylık olarak ödemeye başlar.
Bu maddede
öngörülen şekilde hizmet akitleri sona erenlerden; hizmet
akitlerinin sona erme tarihi itibariyle 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanunu hükümleri gereğince hizmet ve prim ödeme
sürelerine göre yaşlılık aylığına hak kazananlar iş kaybı
tazminatı ve diğer hizmetlerden yararlanamazlar. İş kaybı
tazminatı ve diğer hizmetlerden yararlananların, işe
yerleştirilmeleri veya kendilerinin iş bulmaları halinde
ödenmekte olan tazminata ve diğer hizmetlere ilişkin hakları
sona erer. İş kaybı tazminatının verilmesi ve diğer
hizmetlerin sağlanmasına ilişkin usul ve esaslar; İdare ile
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü arasında yapılacak
protokolle belirlenir.
İş kaybı
tazminatının fiilen ödendiği sürelere ait sosyal güvenlik
kuruluşları kesintileri Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce
ayrıca hak sahipleri adına bu madde gereğinde açılacak
hesaptan ilgili kurumlara ödenir.
Bu Kanunun
26’ncı maddesi gereğince yapılacak özelleştirme uygulamaları
sonucu doğacak iş kaybı nedeni ile tazminata hak kazananlara
ödenmesi gerekecek tazminat tutarları, bu maddede öngörülen
esas ve usuller çerçevesinde ilgili belediye veya il özel
idaresi tarafından hesaplanır. Bu suretle hesaplanan
tazminat tutarları, 26’ncı madde gereğince özel bir hesapta
toplanan gelirlerden karşılanmak üzere ilgili belediye veya
il özel idaresi tarafından hak sahiplerine ödenir.
Kuruluşlardaki
Personelin Nakli
Madde 22-
(Ek ve Değişiklik:
27/04/1995-4105/4 md., Ek: 03/04/1997-4232/3 md.,
Değişik madde:
01/08/2003-4971/6 md.,
Değişik madde:
03/07/2005-5398/8 md.)
Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda
(iştirakler hariç) ilgili kuruluş veya İdare tarafından
İstihdam fazlası personel belirlenmesi ya da bu kuruluşların
kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin
sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin
durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde; bu
kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununa tabi olarak veya sözleşmeli
statüde çalışmakta olanlar ile iş kanunlarına tabi olarak
görev yapmakla birlikte toplu iş sözleşmesi hükümlerinden
yararlanmayan genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş
kurulu başkanı, kurul başkanı, daire başkanı, müessese,
bölge, fabrika, işletme ve şube müdürü, müfettiş ve müfettiş
yardımcısı, müşavir ve başuzman unvanlı kadrolara atanmak
suretiyle görev yapan personel, kamu kurum ve kuruluşlarına
nakledilmek üzere yukarıda belirtilen işlemlerin
tamamlanmasından itibaren onbeş gün içerisinde İdare
tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Nakil
hakkı tanınan bir kadro veya pozisyonda görev yapmakta iken
İdare tarafından ihdas edilen ve iş kanunlarına tabi olan
kadrolara atanmayı kabul edenler ile kuruluş özelleştirme
programına alındıktan sonra kuruluşa naklen veya açıktan
atananlar bu madde ile getirilen nakil hakkından
yararlanamaz. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda
nakil hakkı kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş
bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini,
aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında
değiştirmeye yetkilidir. Özelleştirme programındaki herhangi
bir kuruluşun personeli, İdare tarafından özelleştirilecek
kuruluşlarda görevlendirilebilir ve yetkilendirilebilirler.
Nakle tabi
personelin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre
kazanılmış hak aylık derecesinden aşağı olmamak kaydıyla,
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunan kamu
kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarından Devlet Personel
Başkanlığınca tespit edilen kadroya, anılan Başkanlık
tarafından kırkbeş gün içerisinde ataması teklif edilir. 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışındaki kamu kurum
ve kuruluşlarının (özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar
hariç) mevcut boş kadro veya pozisyonlarına da ihtiyaçlar
doğrultusunda atama teklifi yapılabilir. Bu personelden 399
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı cetveldeki
kadrolarda istihdam edilmekte olanlar ile burada sayılan
unvanlarla çalışan diğer statülerdeki personelin atama
teklifleri Araştırmacı unvanlı kadrolara yapılır. Ancak (1)
sayılı cetvelde yer alan, mesleğe özel yarışma sınavı ile
giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir
yeterlik sınavı sonucunda göreve alınanların atama
teklifleri, söz konusu görev unvanına uygun kadrolara
yapılır. Devlet Personel Başkanlığı tarafından gönderilen
atama teklif yazısının atamayı yapacak kamu kurum ve
kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içerisinde bu
kurum ve kuruluş tarafından atama işlemlerinin yapılması
zorunludur. Naklen atanan personel hakkında geçici 9 uncu
madde hükümleri dikkate alınır.
Kuruluşun
satılması veya devredilmesi halinde bu kuruluşta çalışan
nakle tabi personelin ataması yukarıdaki hükümlere göre
yapıldıktan sonra atama emri, ilgili personele atamayı yapan
kurum veya kuruluş tarafından, istihdam fazlası personel
için yapılacak atama emri ise kuruluşu tarafından 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
Personelin işe başlama sürelerine ve işe başlamama halinde
yapılacak işlemlere ilişkin olarak 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 62 ve 63 üncü maddeleri hükümlerinin
uygulanmasından atamayı yapan kamu kurum ve kuruluşu
sorumludur. Kurum ve kuruluşlar atama ve göreve başlatma
işlemlerinin sonucunu en geç onbeş gün içerisinde Devlet
Personel Başkanlığına bildirirler. Yeni kurumunda görevine
başlayan personel istekleri halinde, boş kadro bulunması ve
ilgili mevzuata uygun olması şartıyla eski kadro veya
pozisyonuna uygun kadrolara kurumlarınca atanabilirler.
Askerlik görevlerini yapmakta olanlar için yukarıdaki
süreler terhislerini takip eden aybaşından itibaren başlar.
Bu madde gereğince diğer kamu kurum ve kuruluşlarına
yapılacak nakil sebebiyle boşalan kadro ve pozisyonlar,
boşaldıkları tarihten itibaren herhangi bir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
Bu maddenin
birinci fıkrasına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarına
nakledilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilen
personelin, kuruluşun kamu tüzel kişiliğinin sona erdiği
tarihten, yeni kurumlarında göreve başlayacakları tarihi
takip eden aybaşına kadar geçecek süreye ilişkin olarak eski
kadro veya pozisyonlarına ait aylık, ücret, varsa ikramiye
ve ücrete bağlı diğer malî hakları ile yeni kurumlarında
göreve başlayacakları tarihe kadar geçecek süredeki sosyal
hak ve yardımları (harcırah, sağlık giderleri, cenaze
giderleri ve ölüm yardımı) Özelleştirme Fonundan ödenir ve
bunlardan T.C. Emekli Sandığına tâbi olanların bu süre
içinde Sandıkla olan ilgileri devam eder. Eski görev
yerinden alınan aylık ve diğer mali haklar için borç
çıkarılmaz ve kurumlar arasında herhangi bir hesaplaşma
yapılmaz. Personelin Devlet Personel Başkanlığına
bildirildikleri tarihten yeni görev yerlerine başlayacakları
tarihe kadar geçecek süredeki aylık ve ücretlerindeki
artışlar, beşinci ve altıncı fıkraların uygulanmasında
dikkate alınmaz. Bu personelden nakil sürecinde emekli
olanlara T.C. Emekli Sandığınca ödenen emekli ikramiyeleri,
makam, görev ve temsil tazminatları ile ölüm yardımları,
ödenmesini takiben iki ay içerisinde faturası karşılığında
Hazine tarafından T.C. Emekli Sandığına ödenir. Nakil
hakkına sahip olarak iş kanunlarına tabi çalışmakta iken
özelleştirme uygulamaları nedeniyle istihdam fazlası
personel olarak belirlenenlerden, kararın kendilerine
tebliği tarihinden başlayarak on gün içinde nakil hakkından
vazgeçtiğini beyan edenlerin iş sözleşmeleri feshedilmiş
sayılır ve bunların ihbar ve kıdem tazminatları Özelleştirme
Fonundan karşılanır. Kuruluşun özelleştirme uygulaması
sonucu nihai devir işlemlerinin onaylanmasına ilişkin
kararın Resmi Gazetede yayımından itibaren on gün içinde
nakil hakkından vazgeçtiğini çalıştığı kuruluşa yazılı
olarak bildiren nakil hakkına sahip iş kanunlarına tabi
personelin de iş sözleşmeleri feshedilmiş sayılır ve
bunların ihbar ve kıdem tazminatları Özelleştirme Fonundan
karşılanır. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek
üzere isimleri Devlet Personel Başkanlığına
bildirilenlerden; nakil süreci içerisinde kıdem tazminatına
hak kazandıracak şekilde iş sözleşmeleri sona erenlerin
kıdem tazminatları da Özelleştirme Fonundan ödenir. İş
kanunlarına tabi olarak çalışmakta iken, bu madde gereğince
diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen personele kıdem
tazminatı ödenmez ve bunların önceden kıdem tazminatı
ödenmiş süreleri hariç, kıdem tazminatına esas hizmet
süreleri 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanunu hükümlerine göre emekli ikramiyelerinin hesabında
dikkate alınır.
Bu madde
hükümlerine göre kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen
sözleşmeli personel ile iş kanunlarına tabi personele,
Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro
ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihi itibarıyla
almakta oldukları sözleşme ücreti, ücret (fazla mesai ücreti
hariç), ikramiye, bankacılık tazminatı, ek ücret, ek ödeme,
teşvik ödemesi ve benzeri adlarla yapılan ödemelerin toplam
net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır);
nakledildiği kurum veya kuruluştaki kadro veya pozisyonlara
ilişkin olarak yapılan aylık, ek gösterge, ikramiye, her
türlü zam ve tazminatları (ek tazminat ve bankacılık
tazminatı dahil), makam tazminatı, temsil tazminatı, görev
tazminatı, sözleşme ücreti, ücret, ek ücret, ek ödeme,
teşvik ödemesi, döner sermaye payı ve benzeri adlarla
yapılan her türlü ödemelerin (fazla mesai ücreti, fiilen
yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplam
net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark tutarı,
herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın fark
kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları
kurumdaki kadro unvanı veya pozisyonlarında isteğe bağlı
olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, başka kurumlara
geçenlere fark tazminatı ödenmesine son verilir.
399 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (1) sayılı cetvelde
belirtilen kadrolarda görev yapmakta iken nakle tabi tutulan
personelin (bu Kanuna göre anonim şirket halinde
birleştirilen kuruluşlardaki personel dahil), Devlet
Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadrolarına
ilişkin olarak bildirim tarihi itibarıyla almakta oldukları
aylık, ek gösterge, zam, özel hizmet tazminatı, makam
tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı bir bütün
olarak, göreve başladıkları tarihi izleyen aybaşından
geçerli olmak üzere üç yıl süre ile saklı tutulur ve şahsa
bağlı haktan yararlanılan süreler 5434 sayılı Kanunun ek 68
inci ve ek 73 üncü maddelerinde belirtilen sürelerin
hesabında (daha önce nakledilenler dahil) dikkate alınır.
İlgililerin yeni kadrolarına atandıkları tarihten önce, eski
kadroları için mevcut olan ve saklı haklar kapsamında
bulunan gösterge, puan, oran ve katsayı artışları şahsa
bağlı haklarda artış sayılır. Ancak eski kadro için bu
tarihten sonra ihdas edilmiş hiçbir malî ve sosyal hak ve
yardım ile sair ödemeler şahsa bağlı hak kapsamında
değerlendirilmez. Atanılan kadrodaki derece yükselmeleri
veya kademe ilerlemeleri, aylık gösterge ve ek gösterge
dışındaki ödemelerde, şahsa bağlı olarak saklı tutulan
hakların ödendiği eski kadronun derecelerinin yükseltilmesi
veya kademeleri-nin ilerletilmesi sonucunu doğurmaz. Bu
personelin (bu Kanuna göre anonim şirket halinde
birleştirilen kuruluşlardaki personel dahil), Devlet
Personel Başkanlığına bildiril-dikleri tarihteki kadrolarına
ilişkin olarak bildirim tarihi itibarıyla almakta oldukları
aylık, ek gösterge, ikramiye, her türlü zam ve tazminatları
(ek tazminat ve bankacılık tazminatı dahil), makam
tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ücret (fazla
mesai ücreti hariç), ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla
yapılan ödemelerin toplam net tutarının (bu tutar sabit bir
değer olarak esas alınır); nakledildiği kurum ve kuruluş
tarafından şahsa bağlı hak olarak ödenen aylık, ek gösterge,
zam, özel hizmet tazminatı, makam tazminatı, temsil
tazminatı, görev tazminatı ödemeleri ile şahsa bağlı hak
dışında yapılan ikramiye, ücret, ek ücret, ek ödeme, ek
tazminat, teşvik ödemesi, döner sermaye payı ve benzeri
adlarla yapılan her türlü ödemelerin (fazla mesai ücreti,
fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç)
toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark
tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın
fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir.
Atandıkları kurumdaki kadro unvanı veya pozisyonlarında
isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, başka
kurumlara geçenlere şahsa bağlı hak uygulaması ile fark
tazminatı ödenmesine son verilir.
Madde 23
- (Mülga
madde: 01/08/2003-4971/28)
Emeklilik
Madde 24-
Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda 5434 sayılı T.C.
Emekli Sandığına tabi personelden; T.C. Emekli Sandığı
Kanunu hükümlerine göre, hizmet süresi itibariyle emeklilik
hakkını kazananlara (Değişik
ibare: 01/08/2003 - 4971/7 md.) bu hakkı
kazandıkları, çalıştıkları kuruluşun özelleştirme programına
alınmasından önce emeklilik hakkını kazananlara ise bu
kuruluşun özelleştirme programına alındığı tarihten itibaren
iki ay içinde emekli olmayı istemeleri halinde, emeklilik
ikramiyeleri % 30 (Yüzde otuz) fazlasıyla ödenir. Emeklilik
ikramiyesine ilave olarak ödenecek % 30 (Yüzde otuz)
tutarındaki miktar, ödemeyi müteakip T.C. Emekli Sandığı
Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Özelleştirme Fonundan
karşılanır.
Kadro İhdası
Madde 25 -
Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda çalışan
personelden bu Kanunun 22 nci maddesine göre diğer kamu
kurum ve kuruluşlarına atanacaklar için kullanılmak üzere
aşağıdaki kadrolar ihdas edilerek 13.12.1983 tarihli ve 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenmiştir.
İHDAS EDİLEN
KADROLAR
|
Sınıfı |
Unvanı |
Derecesi |
Adedi |
|
GİH |
Memur |
10 |
30 000 |
|