2005 ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI

BASIN TOPLANTISI

15 EYLÜL 2005

Sayın Basın Mensupları

Hepiniz hoşgeldiniz. Sözlerime başlamadan önce hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Değerli Arkadaşlar

Bu basın toplantısını özelleştirme uygulamaları konusunda genel bir değerlendirme yapmak ve gelişmeler hakkında sizleri ve kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla düzenlemiş bulunuyoruz.

Hükümete geldiğimiz günden itibaren, ülkemizde özelleştirme konusunda son derece istikrarlı ve güçlü bir irade ve çaba gösterdiğimiz herkes tarafından gayet iyi bilinmektedir.

Ülkemizde 20 yıldır devam eden özelleştirme çabalarına rağmen özelleştirmesi gerçekleşmeyen bir çok kuruluşun hükümetimiz döneminde özelleştirilmesi bu irademizi somut bir şekilde ortaya koymaktadır.

Hemen ifade etmek gerekir ki özelleştirmede elde edilen başarıda, ülkemizin içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik şartların büyük önemi bulunmaktadır. Nitekim 2003 yılından itibaren siyasi ve ekonomik alanda sağladığımız istikrar ve güven ortamının yanında yapısal reformları sürdürmedeki kararlı tutumumuz özelleştirme uygulamalarına da yansımış ve bu dönemde özelleştirme alanında son derece olumlu sonuçlar alınmıştır.

Özelleştirme uygulamaları kapsamında 2001 yılında hiç bir ihale açılmamış, 2002 yılında açılan 13 ihaleden 10’unun ise sonuçlandırılamamış olduğunu göz önüne alırsak, 2003 ve sonrası dönemde gerçekleştirilen özelleştirme uygulamalarının daha iyi anlaşılacağı ortadadır.

2003 yılında 27,
2004 yılında 27 ve
2005 yılında bugüne kadar 20
olmak üzere son 2,5 yıllık dönemde toplam 74 özelleştirme ihalesi,
2003 yılında 4,
2004 yılında 1 ve
2005 yılında 3 adet
olmak üzere toplam 8 İMKB işlemi gerçekleştirilmiştir.
Bu işlemlerle
41 şirketteki kamu hisselerinin tamamı,
2 şirketteki kamu hisselerinin bir bölümü,
20 işletme,
6 liman,

Emekli Sandığı’na ait Kuşadası Tatil Köyü ve İstanbul Hilton Oteli
Araç Muayene İstasyonları ve
1000’in üzerinde varlık ve gayrimenkulün satışı ve özelleştirilmesi gerçekleştirilmiştir.
özelleştirilmiştir.

Bu dönemde gerçekleştirilen özelleştirme uygulamalarının toplam bedeli 15,2 milyar ABD dolarına ulaşmış olup, bu tutarın 13,1 milyar ABD Dolarlık kısmı 2005 yılının ilk 9 ayında gerçekleştirilmiştir.

Özelleştirme uygulamaları kapsamında 2002 yılına kadar olan dönemde toplam 8 milyar ABD Doları işlem yapılmışken son iki buçuk yıl içerisinde 15,2 milyar ABD Doları tutarında özelleştirme işlemi gerçekleştirilmiştir.

Değerli Basın Mensupları
2004 yılı özelleştirme uygulamaları açısından oldukca verimli bir yıl olmuştur. 2004 yılında gerçekleştirilen başlıca özelleştirme uygulamaları şunlardır.

Araç Muayene İstasyonları İşletme Hakkı Devri 613.500.000$
THY Hisselerinin % 23’ünün Halka Arzı 191.279.167 $

Ataköy Grubu Şirketleri 120.250.000 $

Eti Krom A.Ş. 58.050.000 $

Çayeli Bakır A.Ş. (%45) 49.250.000 $

Eti Gümüş A.Ş. 41.200.000 $

Eti Bakır A.Ş. 33.000.000 $

DİVHAN A.Ş. 28.500.000 $

Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş. 23.820.000 $

Amasya Şeker Fabrikası A.Ş. (% 10) 1.250.000 $

ETİ Elektrometalurji A.Ş. 15.320.000 $

TÜMOSAN İşletmesi 27.200.000 $

Kütahya Gübre A.Ş. 10.740.000 $

Sümer Holding’e ait

Bakırköy İşletmesi 44.000.000 $
Diyarbakır İşletmesi 2.500.000 $
Çanakkale İşletmesi 2.100.000 $
İstanbul İmar Ltd. Şti. (%50) 3.569.801 $
Ortadoğu Teknopark A.Ş. (% 15) 83.272 $

TDİ’ye ait
Karadeniz Gemisi 4.200.000 $
Samsun Feribotu 3.350.000 $
Ankara Feribotu 2.500.000 $

SEKA’ya ait
Ankara Alım Satım Merkezi 3.450.000 $
Karacasu İşletmesi 2.050.000 $
Akkuş İşletmesi 780.000 $
YASATAŞ 1.209.905 $

EBÜ’ye ait
Manisa Et ve Tavuk Kombinası 1.260.000 $
Samsun Soğuk Hava Deposu 600.000 $

TEKEL’e ait
Kristal Tuz A.Ş. 715.000 $

Özelleştirme uygulamaları 2005 yılında ciddi bir ivme kazanmıştır. Bu yıl içerisinde başlıca
PETKİM hisselerinin yüzde 34,5’i 273.719.603 $ bedelle İMKB’de halka arz edilmiş,
TÜPRAŞ hisselerinin yüzde 14,76’sı 453.977.633 $ bedelle İMKB Toptan Satışlar Pazarında satılmış,
Eti Alüminyum A.Ş 305.000.000 $ bedelle,
Samsun Gübre A.Ş. 41.000.000 $ bedelle,
Emekli Sandığı’na ait Kuşadası Tatil Köyü 34.500.000 $ bedelle
Kıbrıs Türk Havayolları’nın yüzde 50 hissesi 33.000.000 $ bedelle
özelleştirilmiş ve devir işlemleri gerçekleşmiştir.
Diğer taraftan
Türk Telekom A.Ş. hisselerinin yüzde 55’inin,
TCDD Mersin Limanının,
İstanbul Hilton Otelinin,
Adapazarı Şeker Fab. A.Ş.’nin,
Tekel İkiz Kulelerinin ve
TÜPRAŞ hisselerinin yüzde 51’nin
özelleştirilmesine ilişkin ihaleler sonuçlanmış olup devir işlemleri süreci devam etmektedir.

2005 yılı içerisinde ayrıca, Sümer Holding’e ait Sarıkamış Ayakkabı İşletmesi ve Manisa Pamuklu Mensucat A.Ş., Kayseri Erciyes’ de kurulu 3 sosyal tesis ve TÜGSAŞ’a ait Tekirdağ ve Fatsa’daki Gübre depolarının satışı yanında çok sayıda varlık ve gayrimenkulün de satışı gerçekleştirilmiştir.

Uzun yıllardır programda bulunan ve varlık ve birimlerinin tamamına yakın kısmı özelleştirilen Sümer Holding, SEKA ve TÜGSAŞ tek bir kuruluş çatısı altında birleştirilerek yönetimde ve kaynakların kullanımında etkinlik sağlanmıştır.

2005 yılında TCDD’ye ait büyük limanların özelleştirilmesi sürecinde iki önemli adım atılmış, Mersin ve İskenderun Limanlarının özelleştirilmesi ihaleleri sonuçlanmıştır. Hatırlanacağı üzere Mersin Limanının özelleştirme bedeli 755 milyon ABD Doları, İskenderun Limanının özelleştirme bedeli ise 80 milyon ABD Doları olmuştur. İşletme hakkı devir işlemleri, imtiyaz sözleşmeleri üzerinde Danıştay görüşleri alındıktan sonra tamamlanacaktır. İzmir Limanı için ihale hazırlıkları hızla devam etmekte ve kısa sürede ihaleye çıkılması hedeflenmektedir. Bandırma, Derince ve Samsun limanlarının da 2005 yılı içerisinde ihale edilmesi planlanmaktadır.

Emekli Sandığı otellerinin ve sosyal tesislerinin özelleştirilmesi için yapılan düzenleme kapsamında özelleştirme programına alınan Kuşadası Tatil Köyü ve İstanbul Hilton Otelinin özelleştirilmesi gerçekleşmiş,. İzmir Efes ve Büyük Ankara Otelleri için 5 Eylül 2005 tarihinde ihaleye çıkılmıştır.

Erdemir hisselerinin özelleştirmesinde son teklif verme tarihi 26 Eylül 2005 olarak belirlenmiştir. Ön yeterlilik başvurularında 13 firma ve grubun ön yeterliliği tespit edilmiş olup yatırımcıların detaylı inceleme süreci halen devam etmektedir.
Halen Başak Sigorta A.Ş. ve TEKEL’e ait Tuz Gölü tuzlaları Kaldırım, Kayacık ve Yavşan Tuzlası için ihale süreci devam etmektedir.

Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesinde ise hazırlıklar büyük ölçüde tamamlanmıştır. Elektrik dağıtım bölgeleri şirketleştirilmiş, özelleştirme sonrasında 5 yıl süreyle geçerli olacak tarifeler üzerinde çalışmalar son aşamaya gelmiştir. Özelleştirme sonrası kamulaştırma ve piyasa düzenleme mekanizmasına ilişkin düzenlemeleri içeren Kanun değişiklik taslağı Başbakanlık Makamına sunulmuştur. Taslağın kanunlaşmasından hemen sonra bu yıl içerisinde elektrik dağıtım şirketleri için özelleştirme sürecinin başlatılması hedeflenmektedir.

Şans oyunlarının özelleştirilmesi sürecinde taslak şartname hazırlıkları tamamlanmış olup, özelleştirme sonrası piyasayı düzenleyici mekanizma ve kuralları içeren Kanun taslağı Başbakanlık Makamına iletilmiştir. Yeni dönemde söz konusu taslağın kanunlaşmasından sonra özelleştirme işlemi başlatılacaktır.

Değerli Basın Mensupları
Özelleştirme uygulamaları kapsamında satış ve devir işlemlerinin gerçekleştirilmesi yanında, Özelleştirme Fonu kaynaklarının etkin yönetimine, programdaki kuruluşların rasyonel işletmecilik ilkelerine göre hareket etmelerine ve kamu finansmanı üzerinde yük oluşturmamalarına özen gösterilmektedir. Bu amaçla sürekli kaynak tüketen işletme ve işletme birimlerinin tasfiyesi ve kapatılması yoluna gidilerek giderlerde önemli ölçüde tasarruf sağlanmıştır. Nitekim, bu kuruluşların 2000 yılında 605 milyon ABD Doları tutarında olan yıllık finansman açığı 2005 yılında 150 milyon ABD Dolarına çekilmiştir.

Özelleştirme Fonu’nun nakit fazlası Hazineye aktarılmıştır. Bu çerçevede 2005 yılının ilk 6 ayında Hazineye 1 Milyar 350 milyon ABD Doları tutarında nakit transferi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca özelleştirme fonu tarafından 2003 yılından önce yapılan borçlanmaların tamamı 2004 ve 2005 yıllarında ödenmiştir. Bu dönemde ödenen borçların tutarı 1,2 milyar ABD Dolarıdır.

Değerli Arkadaşlar
Özelleştirmenin sosyal boyutuna da azami ölçüde özen gösterilmekte ve özelleştirmenin işsizliğe neden olmasına izin verilmemektedir. 2004 yılında yapılan yasal düzenlemelerle 1992 yılından itibaren özelleştirme nedeniyle işini kaybeden ve emeklilik hakkını kazanmamış işçilere diğer kamu kuruluşlarında istihdam imkanı sağlanmıştır. Bu çerçevede 13.000 başvuru yapılmış olup, ilk incelemelerde 9.300 kişinin atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığına bildirilmiştir. Şu ana kadar 9.081 kişinin atamaları gerçekleşmiştir. Bundan böyle özelleştirme sonrası 6 aylık dönemde her hangi bir sebep ile işsiz kalan çalışanlar da aynı haktan yararlanabilecektir.

Sayın Basın Mensupları,
Sözlerime son vermeden önce özelleştirme politikalarının uygulanmasında gösterilen istikrar, şeffaflık ve açık rekabet ortamının yerli ve yabancı yatırımcıların güvenini artıran en önemli unsurlar haline gelmiş olduğunu ifade etmek istiyorum. Oluşan güven ortamı, talep ve dolayısıyla bedel artışını da beraberinde getirmektedir. Nitekim son dönemde gerçekleştirilen özelleştirme uygulamaları bu gelişmelerden somut olarak etkilenmişlerdir.

Hepinize teşekkür ederim.

MALİYE BAKANI    

KEMAL UNAKITAN