ÖZELLEŞTİRME ÇALIŞMALARI

Türk Telekom’un özelleştirilmesi çalışmaları, Türkiye’nin özelleştirme sürecinde bir kilometretaşı olarak değerlendirilmektedir. Rekabetçi ve etkin bir telekomünikasyon yapısının geliştirilmesi, dünya çapında ortakları çekerek Türk Telekom’un verimliliğinin ve hizmet kalitesinin arttırılması ve özelleştirme işleminin zamanında tamamlanması Türkiye Cumhuriyeti’nin başlıca hedefleri arasındadır. Etkin bir sürecin oluşturulması doğrultusunda Türk Telekom için en uygun özelleştirme stratejisini tasarlamak amacıyla, 2003 Eylül ve Ekim ayları arasında bir pazar araştırma çalışması yapılmıştır.

Söz konusu hazırlık çalışmaları çerçevesinde, 2003 yılı Eylül ve Ekim aylarında piyasa talep analizi çalışmaları tamamlanmış ardından 13.11.2003 tarih ve 2003/6403 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile şirket hisselerinin en az %51’inin tek seferde blok olarak satılması ve blok satışı müteakip, kalan hisselerin Bakanlar Kurulunca belirlenecek süreç çerçevesinde halka arzın da dahil olduğu metodlar ile özelleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Türkiye, Avrupa standartları ile aynı seviyelerde düzenlemeler getirerek özelleştirme işlemleri için uygun bir ortam hazırlamış ve yatırımcı güvenini tesis etmiştir. 5189 sayılı kanunun yürürlüğe girmesi ile yabancı yatırımcının sahiplik oranındaki kısıtlamalar kaldırılmış, altın hissenin kapsamı yeniden belirlenmiş ve uydu operasyonları Türksat  A.Ş.’ye transfer edilerek Türk Telekom’dan ayrılmıştır.

Türk Telekom’un blok satışı kapsamında, mevcut pazar koşulları göz önüne alınarak ilgili taraflar ile diyaloğu geliştirmek suretiyle ihale öncesinde, Özelleştirme İdaresi tarafından potansiyel yatırımcıları Şirketin, hukuki, operasyonel ve mali durumuna ilişkin olarak aydınlatmak, satış sürecine ilişkin bilgi vermek ve kendilerinin de özelleştirme sürecine ilişkin görüşlerini almak üzere bir “Bilgilendirme Süreci” gerçekleştirilmiştir. Toplam 11 yerli ve yabancı yatırımcının katıldığı süreç 31 Temmuz 2004 tarihinde sona ermiştir.

15.10.2004 tarihli 7931 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile  Şirket hisselerinin %55’nin blok olarak satılması ve bu çerçevede 31.12.2004 tarihine kadar ihale ilanına çıkılması hükme bağlanmıştır. Aynı Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk Telekom İhale Komisyonuna ihale sürecinde önyeterlilik kriterlerinin uygulanması için yetki verilmiştir.

25.11.2004 tarihinde yerli ve yabancı basın organlarına verilen ilanlarla resmi olarak ihale süreci başlamıştır. Buna göre, teklif verebilmek için teklif sahiplerinin İhale Komisyonu tarafından belirlenen ön yeterlilik şartlarını sağlamaları gerekliliği belirtilmiştir. 11 Ocak 2004’e kadar ön yeterlilik başvuruları yapılmıştır ve 13 yerli ve uluslararası yatırımcı ön yeterlilik almıştır. Detaylı inceleme süreci Şubat, Mart ve Nisan 2005’te yapılmıştır. Son teklif verme tarihi olan 24.06.2005’te Türk Telekom’un %55 hissesi için 4 adet teklif gelmiştir. İhale Komisyonu öncelikle iş planlarını incelemiş ve değerlendirme sonucu 100 üzerinden 75’in üzerinde puan alan 4 teklif sahibi 1 Temmuz 2005 tarihinde finansal tekliflerin açılması için davet edilmiştir. 01.07.2005 tarihinde finansal teklif zarfları açılarak yapılan toplu pazarlık görüşmeleri sonucunda Türk Telekom’un %55 hissesi için en yüksek teklifi Oger Telecoms Ortak Girişim Grubu (Telecom Italia ve Saudi Oger’den müteşekkil) 6.550.000.000 ABD Doları ile vermiştir. Türk Telekom’un %55 oranındaki hissesinin blok olarak satışına ilişkin ihalenin sonucu, 25/07/2005 tarih ve 2005/9146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmış ve 02.08.2005 tarih ve 25894 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Oger Telecoms Ortak Girişim Grubu ile Hisse Satış Sözleşmesi 24 Ağustos 2005 tarihinde imzalanmıştır. Türk Telekom’un özelleştirmesine yönelik Hissedarlar Sözleşmesi ve Hisse Rehni Sözleşmesi ve İmtiyaz Sözleşmesi 14.11.2005 tarihinde imzalanmıştır.

Bu sözleşmelerin imzalanmasından sonra, Türk Telekom’un %55 oranındaki hissesi Ojer Telekomünikasyon A.Ş.‘ye devredilmiş ve Türk Telekom bir kamu şirketi olmaktan çıkmıştır.

Türk Telekom ve Telekomünikasyon Kurumu arasında aynı gün İmtiyaz Sözleşmesi de imzalanmıştır.

Öte yandan, Türk Telekom’un %55 oranındaki hissesinin blok satışı işleminin uluslararası finans çevrelerince yakınen takip edildiği ifade edilmelidir. Bu kapsamda, 2006 Yılında Türk Telekom özelleştirmesi işlemi, finans alanında prestijli bir dergi olan “Acquisitions Monthly” tarafından “Gelişen Piyasalarda 2005 Yılı’nın En Başarılı İşlemi” ödülüne de layık bulunmuştur. Böylelikle, ülkemizde ilk kez bir şirket birleşme ve devralma işlemi uluslararası ölçekte bir ödüle layık görülmüştür.

Son olarak, 13.11.2003 tarih ve 2003/6403 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile halka arz edilecek hisse oranının ve zamanlamasının blok satış sonrasında belirlenmesi hükme bağlanmıştır. Blok satış sonrasında Türk Telekom’da Hazine’ye ait %45 oranındaki hissenin bir bölümünün halka arzına yönelik hazırlık çalışmaları başlamış bu çerçevede, 10 Aralık 2007 tarih, 12973 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk Telekom’un %15 oranındaki hissesinin 31.12.2008 tarihine kadar  Halka Arz Yöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir. Bu satışta, 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanun uyarınca, Türk Telekom ve T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü çalışanları ile küçük tasarruf sahiplerine ayrılması öngörülen %5 oranındaki pay ile ilgili olarak; bu satışta Türk Telekom hisselerinin %3’ünün halka arza konu %15’lik dilim  içerisinde değerlendirilerek söz konusu çalışanlara ve küçük tasarruf sahiplerine ayrılmıştır.

Halka arz işleminde yurt içi yerleşik yatırımcılara %40, yurt dışı kurumsal yatırımcılara ise %60 oranında hisse ayrılmıştır. Bu itibarla, arza konu 525.000.000 adet hissenin 210.000.000 adedi yurt içine, 315.000.000 adedi ise yurt dışına satılmış olup, halka arzın toplam büyüklüğü 2.415.000.000.- YTL seviyesinde gerçekleşmiştir. Türk Telekom'un halka arzı bugüne kadar ülkemizde gerçekleşen en büyük halka arz olmasının yanısıra son 4 yılda dünyada yapılan en büyük telekom halka arzıdır. Türk Telekom 15.05.2008 tarihi itibariyle TTKOM koduyla İMKB'de işlem görmektedir. 

Türk Telekom’un %15 oranındaki hissesinin halka arz işlemi  EMEA Finance Dergisi tarafından  2008 yılında Orta ve Merkezi Avrupa’da Yılın Özelleştirme İşlemi seçilmiştir.